Tussenkomst Karolien Grosemans Plenaire vergadering 09/11/2017: Politieke Rechten Militairen

Door Karolien Grosemans op 10 november 2017, over deze onderwerpen: Defensie

 

Karolien Grosemans (N-VA): Mijnheer de minister, tot 2006 konden militairen zich niet kandidaat stellen voor de verkiezingen, noch politieke activiteiten uitoefenen. Er was destijds redelijk wat terughoudendheid. De argumenten daarvoor waren de neutraliteit die in het gedrang zou komen en het risico dat de doeltreffendheid en de activiteiten van het leger zouden worden ondermijnd.

In 2006 was er al wat politieke druk en kwam er passief kiesrecht op lokale en provinciale niveaus, passief kiesrecht want in de praktijk was het onmogelijk. Militairen die een lokaal politiek mandaat wilden uitoefenen, moesten verplicht onbetaald verlof nemen, dus geen wedde, geen opbouw van anciënniteit of pensioenrechten gedurende dat politiek verlof. Die strikte regelgeving betekende zo'n grote financiële achteruitgang dat het onmogelijk werd om aan politiek te doen.

Heel weinig militairen zetten dan ook de stap. Militairen zijn verplicht hun intentie om zich kandidaat te stellen, te kennen te geven, dus wij beschikken over cijfers. Bij de vorige lokale verkiezingen waren er 141 kandidaten onder de militairen, van wie 20 werden verkozen. Slechts 5 van hen zetten uiteindelijk de stap en werden meteen in onbetaald politiek verlof geplaatst. In 2014 was er nog 1 militair over. Vandaag, in 2017, zijn de geesten gelukkig al wat meer gerijpt.

Het voorliggend wetsvoorstel vergemakkelijkt de deelname aan de lokale en provinciale verkiezingen en vergemakkelijkt het opnemen van de daaruit vloeiende mandaten. Het politiek verlof wordt afgestemd op dat van de federale ambtenaren. Het is een flinke stap voorwaarts en een wezenlijke verandering. Politieke rechten geven overigens geen vrijgeleide om te doen wat men wilt. Wij moeten niet vrezen voor het verdwijnen van de neutraliteit van militairen. Wij moeten niet vrezen voor een rolverwarring. Militairen moeten zich onthouden van elke politieke activiteit tijdens de diensturen. Met andere woorden, geen verkiezingsborden, geen flyers, geen affiches binnen de muren van de kwartieren, net zoals dat trouwens ook taboe is in bijvoorbeeld scholen.

Het wetsvoorstel is eindelijk een stevige stap voorwaarts, maar ik steek niet onder stoelen of banken dat het voor mij nog verder mocht gaan. In onder meer Frankrijk, Duitsland, Nederland, Italië, Spanje, Portugal en Denemarken kunnen militairen zich verkiesbaar stellen op alle niveaus, ook nationaal en Europees. Ik vind het eigenaardig dat dat bij ons niet kan. Op dit ogenblik krijg ik van de defensiestaf, noch van de vakbonden, noch van politieke fracties een overtuigend argument daarvoor. Ik hoop dus dat de geesten verder zullen rijpen.

Wij staan hoe dan ook op minder dan een jaar van de gemeenteraadsverkiezingen. Het is de hoogste tijd dat er vooruitgang komt. Ik hoop dat iedereen dit wetsvoorstel zal steunen omdat het een teken is van respect. Wie dit voorstel steunt, maakt duidelijk vertrouwen te hebben in de militair als mogelijk verkozene. Verder is het een meerwaarde en een verrijking voor de politiek, indien mensen met allerlei achtergronden niet alleen kunnen deelnemen aan de politiek, maar die ook voluit kunnen beoefenen.

 

Minister Steven Vandeput (N-VA): Mijnheer de voorzitter, collega's, ik kan alleen maar de kamerleden opnieuw feliciteren met het geleverde werk. Ik meen dat we hiermee effectief een stap vooruit zetten. 

Ik zou toch willen onderstrepen dat er ergens iets niet klopt in het verhaal dat de PS hier zojuist is komen vertellen. De partij geeft toe mee te hebben gediscussieerd en akkoord te gaan met het feit dat militairen, die zij altijd als een klasse apart heeft beschouwd en in een kooi moet bewaren, wel op lijsten mogen staan, stemmen verzamelen en eventueel zelfs verkozen mogen worden. Als ze dan echter verkozen worden, zijn de stemmen wel voor de partij, maar het mandaat dat daarmee samenhangt, geeft de partij aan haar traditionele vrienden. Kortom, ze bedankt de dames en heren militairen; zij hebben hun best gedaan, maar voor de rest gaat de partij daarmee aan de slag. Ik begrijp dat niet. Dat is wel een heel erg vreemde visie.

De leden van mijn partij hebben al aangehaald dat de tekst eventueel verder kan gaan. Ik ben ervan overtuigd dat nu de logica wordt doorgetrokken, waardoor wie kandideert op het niveau waarop dat vandaag mogelijk is, ook effectief dat mandaat kan opnemen.

Wat heeft het immers voor zin om de mogelijkheid tot kandideren te scheppen, om het vervolgens voor de desgevallend verkozen kandidaat praktisch onmogelijk te maken om dat mandaat uit te oefenen, om te doen waarvoor de kiezer hem verkozen heeft?

Geachte Kamerleden, nogmaals wens ik u proficiat met deze stap vooruit. We zullen wel zien wat de toekomst brengt.

 

Ja 106 
Nee 0 
Onthoudingen 22 
Totaal 128

 

Hoe waardevol vond je dit artikel?

Geef hier je persoonlijke score in
De gemiddelde score is