Mondelinge vraag inzake de berichtgeving over een petitie over het Legermuseum

22 februari 2017

Mondelinge vraag van mevrouw Karolien Grosemans aan minister van Defensie, belast met Ambtenarenzaken, over "de berichtgeving over een petitie over het Legermuseum" (nr. 16440)

Karolien Grosemans (N-VA): Mijnheer de minister, op 2 februari maakte een persartikel gewag van een petitie over het Legermuseum, die inderdaad op het internet te vinden is en die als titel draagt: "Hold-up op het Legermuseum, of en hoe de Staat te vernietigen door middel van haar nationaal erfgoed". Daarin wordt nogal zwaar uitgehaald naar de oprichting van het War Heritage lnstitute.

Mijnheer de minister, de berichtgeving insinueert dat het Legermuseum via die hervorming tot War Heritage lnstitute door Vlaanderen leeggeroofd wordt. De gebruikte terminologie was: "Vlaamse rooftocht is al begonnen. Zo'n 15 000 objecten uit het Legermuseum bevinden zich al in Vlaanderen". Kunt u toelichten of daar een grond van waarheid in zit? Wat gebeurt er in de werkelijkheid met de collecties?

Er wordt ook gewag van gemaakt dat de federale staat de eigendom verliest van de historische collecties die door het War Heritage Institute worden beheerd en dat die gemakkelijk kunnen worden vervreemd in de toekomst. Klopt dat? Wat is de graad van wettelijke bescherming die de historische collecties zullen genieten?

Er wordt ook beweerd dat Vlaanderen na vier jaar de controle over de collecties die zich op haar grondgebied bevinden naar zich toe kan trekken, waarbij verwezen wordt naar het topstukkendecreet. Het voorbeeld wordt aangehaald van de Plantentuin van Meise, die Vlaanderen zich toegeëigend zou hebben. Is een dergelijke evolutie mogelijk? Kan Vlaanderen de controle overnemen over de historische stukken van het War Heritage Institute?

Minister Steven Vandeput (N-VA): Mevrouw de voorzitter, sta me toe om eerst en vooral te zeggen dat ik eigenlijk vrij tevreden ben. Men is kennelijk bezorgd over de traditie van het Legermuseum en zijn collecties. Eigenlijk had wie vandaag de petitie ondertekent, beter de situatie eens onder de loep genomen en de voorbije twintig jaar in het Legermuseum geïnvesteerd, maar dat geheel terzijde.

Nu kom ik tot uw vragen. Alle collectiestukken van het Koninklijk Museum van het Leger en de Krijgsgeschiedenis zijn en blijven ook na de integratie in het War Heritage Institute eigendom van de Federale Staat. Dat wordt expliciet vermeld in een ontwerp van wet dat het WHI zal oprichten. Dat ontwerp zal weldra bij het Parlement worden ingediend. Bovendien kunnen de collectiestukken niet vervreemd worden gelet op het statuut van federale wetenschappelijke instelling.

Om dat statuut te verkrijgen, hebben wij trouwens overleg gepleegd met alle betrokken partijen, Gewesten en Gemeenschappen, zoals dat hoort.

Gezien de rijkdom van de collectie van het Koninklijk Legermuseum, kan zij niet volledig worden bewaard in het museum zelf en wordt een deel ervan opgeslagen in depots verspreid over het nationaal grondgebied, dus ook in Vlaanderen.

De collectiestukken die al meer dan vijf jaar in Vlaanderen worden opgeslagen, kunnen op generlei wijze door Vlaanderen worden overgenomen of aangekocht, aangezien geen enkel collectiestuk van het Koninklijk Legermuseum zich op de topstukkenlijst bevindt waarvan sprake in het topstukkendecreet. Trouwens, om in die omstandigheden op de topstukkenlijst te worden opgenomen, moet de eigenaar, en in dit geval is en blijft dat de Federale Staat, daarvoor zijn toestemming geven. Ik herhaal dat die vraag nooit is gerezen en nooit zal rijzen. Concreet betekent het dat er nooit een probleem is geweest en dat er nooit een probleem zal zijn om collectiestukken desgewenst terug naar Brussel te brengen.

Tot slot wil ik vermelden dat er bij het WHI een centraal hoofdmuseum zal zijn, met name dat van het Jubelpark. Daar zal de volledige geschiedenis van de militaire conflicten op Belgisch grondgebied of conflicten waaraan Belgen hebben deelgenomen, worden voorgesteld. Het zal een verhaal zijn van België als slagveld van Europa. Het is dan ook niet meer dan normaal dat de mooiste collectiestukken in dat centrale museum zullen worden tentoongesteld.

Ik denk dat iedereen die het KLM kent, met mij akkoord zal gaan om te stellen dat men, wil men een zeker ambitieniveau nastreven, er noodzakelijke investeringen dienen te gebeuren, waarvoor men partners zal moeten zoeken.

Karolien Grosemans (N-VA): Mijnheer de minister, ik dank u voor uw heel duidelijk antwoord.

Tot nu toe was het Legermuseum een synoniem voor een wirwar van beheersstructuren, wat heeft gezorgd voor heel wat wantoestanden, die de afgelopen jaren in talloze parlementaire vragen werden aangeklaagd.

De regering maakt eindelijk werk van een harmonisering van het beheer om zo die historische collecties en ons patrimonium veilig te stellen. Zo kunnen wij ook die historische collecties in volle glorie herstellen, wat het museum verdient.

Ik betreur die petitie ten zeerste. Ze heeft het publiek echt misleid en bevat geen enkele grond van waarheid. Dat blijkt uit uw antwoorden. Ik denk dat de meeste ondertekenaars helemaal niet op de hoogte waren van de eigenlijke toedracht.

Mijnheer de minister, volgens mij ging het echt om een PS-petitie, vooral gericht tegen de N-VA, om eerlijk te zijn. We hebben een werkbezoek gebracht aan het Legermuseum. Ik heb daar bijzonder weinig belangstelling kunnen ervaren van de PS. Onze fractie was daar wel aanwezig en was wel oprecht geïnteresseerd.

Het eigenlijke protest lijkt mij hier te maken te hebben met de evolutie van vier beheersstructuren naar één beheersstructuur en dat alles draait om het verlies aan postjes. Nogmaals dank voor uw antwoord.