Mondelinge vraag inzake de investering in en de levering van de NH90-helikopters, type NFH

17 december 2012

Mondelinge vraag van mevrouw Karolien Grosemans aan de minister van Landsverdediging over "de investering in en de levering van de NH90-helikopters, type NFH" (nr. 14722)

Karolien Grosemans (N-VA): Mijnheer de minister, Defensie besloot  in  2007  te  investeren  in  8 NH90-helikopters:  4 transporthelikopters en 4 marinehelikopters. Alleen de maritieme variant, de NFH, zal de plaats innemen van de Sea Kings, die nog maar pas opnieuw bewezen hebben van onschatbare waarde te zijn.

In de plenaire vergadering van 6 december zei u dat de eerste NH90-helikopter op 21 december zal geleverd worden en dat het om een transportversie of TTH gaat. In de loop van 2013 zullen twee marineversies volgen.

Mijnheer de minister, de levering van deze toestellen heeft heel wat vertraging opgelopen. U hebt ons er steeds van verzekerd dat de vertragingen geen impact zullen hebben op de search-and-rescueactiviteiten van Defensie. Binnenkort zouden de eerste marinehelikopters eindelijk kunnen worden ingezet, maar toch maak ik mij zorgen.

U hebt zelf in deze commissie gezegd dat er belangrijke investeringen nodig zouden zijn om na 2014 met de Sea Kings verder te kunnen vliegen. Die deadline komt steeds dichterbij. Het personeel van de verouderde Sea Kings is ongerust. Naar eigen zeggen is het op dit moment een kwestie van geluk of ze hun opdracht al dan niet perfect kunnen uitvoeren.

Mijnheer de minister, ten eerste, wat is op dit moment het volledige leverschema voor elk van de twee NH90-types? Ik stel deze vraag omdat niet duidelijk is of de NH90 die op 21 december wordt geleverd nu een transport- of marineversie is. In maart werd in de commissie gezegd dat dit jaar nog 3 NH90’s geleverd zouden worden, twee marineversies en één transportversie. Daarna bleek de levering van twee toestellen, waaronder één marineversie uitgesteld. Ik vraag mij dan af waar die tweede marineversie gebleven is.

Ook in de media waren er heel veel verwarrende berichten. In de plenaire vergadering van 6 december zei u dat het een transportversie is, maar een dag later, op 7 december, berichtte  L’Avenir, waar uw Franse woordvoerder aan het woord komt, dat het een marineversie zou zijn. In een volgend televisie-interview, op de regionale zender Focus TV insinueerde u dat het een vervanger wordt voor de Sea Kings, dus toch weer een marineversie. De tekst bij het televisiefilmpje sprak over drie toestellen SAR.

De communicatie is dus heel troebel, vandaar die eerste vraag. Wat is nu precies het leverschema?

Ten tweede, in het kader van de begroting kwam een nieuwe vertraging in de levering van de NH90's uw departement goed van pas, toch op financieel vlak. Kunt u nogmaals bevestigen dat alle vertragingen uitsluitend aan de producent te wijten zijn?

Ten derde, welke redenen geeft de producent voor de huidige vertragingen, dus de laatste twee vertragingen, van die NFH's en TTH's?

Ten vierde, wanneer verwacht u dat de NFH-vloot volledig operationeel zal zijn en alle search-and-rescueactiviteiten van de Sea Kings kan overnemen? In welke fase bevinden zich de voorbereidingen op het vlak van personeel, logistieke ondersteuning en onderhoud? Wat dient er nog te gebeuren?

Ten vijfde, wat is de stand van zaken met betrekking tot de beperkte infrastructuurwerken die nodig waren om de NFH in werking te kunnen stellen?

Ten zesde, wat zal Defensie doen als er in 2014 onvoldoende marinehelikopters operationeel zouden blijken te zijn om die taken van de Sea Kings over te nemen? Hebt u een plan B? Acht u het mogelijk dat Defensie alsnog zou moeten investeren in Sea Kings?

Ten slotte, u verwijst regelmatig naar de internationale samenwerking in SAR. Het ene land staat stand-by voor andere landen en omgekeerd. N-VA is een voorstander van samenwerking over de landsgrenzen heen.

Hoe zit het met de SAR-capaciteit van de andere afnemers van de NFH? Ervaren zij ook leveringen die verlaat zijn? Hoe gaan zij daarmee om?

Welke stappen ondernemen zij om in het geval van capability shortfall de SAR-activiteiten in tussentijd te blijven garanderen?

Minister Pieter De Crem: Het leveringsschema voor de Tactical Transport Helicopter, de TTH-versie, voorziet in de levering van 1 toestel in 2012, 2 toestellen in 2013 en 1 toestel in 2014. Het leveringsschema van de Naval Frigate Helicopter, de NFH-versie, voorziet de levering van 3 toestellen in 2013 en 1 toestel in 2014.

De opgelopen vertraging is het gevolg van de industriële productiecapaciteit. De hoofdreden, opgegeven door de industrie, is een laattijdige aanlevering van onderdelen door de onderaannemers.

De vertraging heeft niet alleen gevolgen voor België maar ook voor alle andere afnemers. Daarover kon u lezen in de pers.

De NFH-vloot wordt verwacht volledig operationeel te zijn in het voorjaar van 2015. Alle voorbereidingen op vlak van personeel, logistieke ondersteuning en onderhoud, gaande van vorming tot het in plaats stellen van de onderhoudscontracten, zijn lopende.

Teneinde de Sea King in stand te kunnen houden werd in april 2012 een contract afgesloten met Australië voor de aankoop van enkele vitale onderdelen waaronder een gear box en rotorbladen.

De infrastructuur om de NFH in werking te kunnen stellen is ter beschikking. Defensie zal alles in het werk stellen om een volledige transitie van de huidige Sea-Kingvloot naar de NFH te verzekeren en om de search-and-rescuecapaciteit te vrijwaren.

Op 6 december 2012 heb ik in de plenaire zitting met betrekking tot de interventie voor de Nederlandse kust gemeld dat de Sea Kings, in tegenstelling tot wat sommigen deze zomer beweerden, nog steeds operationeel zijn.

Er zijn samenwerkingsakkoorden met onze buurlanden over wederzijdse ondersteuning bij de uitvoering van de SAR-opdracht.

Zowel Nederland als Frankrijk beschikken onder meer over de NFH die voor  search and rescue kan worden ingezet. Het Verenigd Koninkrijk gebruikt voor search and rescue nog steeds de Sea King.

Er is ook een wederkerigheid in het aanbieden van de dienstverlening tussen België en de andere landen.

Wij zijn niet op de hoogte van een capability shortfall voor de search-and-rescueopdracht bij onze buurlanden.

Karolien Grosemans (N-VA): Mijnheer de minister, ik heb de evolutie van die leveringdata eens opgezocht en dat is niet echt geruststellend. Ik zal de evolutie kort weergeven. 3 in 2011 en 4 in 2012; zo werd gezegd in de commissievergadering van 28 januari 2009. In de commissievergadering van 17 maart 2010 was er sprake van 1 in 2011, 6 in 2012, en we schuiven al op, 1 in 2013. Op 9 december, 7 in 2012 en 1 in 2013. Op 9 oktober, 4 in 2012 en 4 in 2013. Op 14 maart, 3 in 2012 en 5 in 2013 en voor de eerste keer valt ook al 2014.

U merkt dat de data voortdurend opschuiven. Hoe kunt u er zeker van zijn dat wij die allemaal op tijd zullen krijgen? Eigenlijk hadden de marineversies er eind 2012 al allemaal moeten staan.

U  verwijst  ook  naar  de  internationale  centrale samenwerkingsverbanden tussen Frankrijk, het Verenigd Koninkrijk, Nederland en België. Wij zijn zelf aan het wachten op die marineversie, maar Frankrijk en Nederland eveneens.

In een van de commissievergaderingen zei u dat wij vier keer meer scrambles doen. Er zijn dus landen die ook op ons rekenen. Wij moeten dat dus zeker in het oog houden en ook paraat staan voor die andere landen. Uw antwoord stelt mij echt niet gerust.

Minister Pieter De Crem: Mevrouw Grosemans, ik kan alleen maar hetzelfde vaststellen als u. Er zijn drie fysieke productiekettingen en ik moet vaststellen dat er achterstand is op het leveringschema, wat mij niet vrolijk maakt.

De voorzitter: U kunt misschien mee gaan sleutelen?

Minister Pieter De Crem: Dat zou ik eens kunnen proberen, maar ik weet niet of het de zaak enorm vooruit zou helpen.

De voorzitter: Mevrouw Grosemans, u kunt op dit onderwerp later nog terugkomen.

Karolien Grosemans (N-VA): Mijnheer de minister, werd er over die tweede marineversie, die opeens verdwenen bleek te zijn, misschien gewoon fout gecommuniceerd?

Minister Pieter De Crem: Ik herinner mij echt niet dat ik daarover aangesproken werd. Wanneer was dat? De dag na de operatie op volle zee?

Karolien Grosemans (N-VA): Ik vind het niet meteen in mijn documenten terug. Misschien is er gewoon wat verwarring ontstaan.

In de plenaire vergadering van 6 december zei u dat het een transportversie werd. Daarna, op 7 december werd door de Franstalige woordvoerder dan weer gezegd dat het een marineversie was.

In maart zei u in de commissievergadering dat het dit jaar nog om 3 NH90’s zou gaan, 2 marineversies en 1 transportversie. Daarna bleek de levering van 2 toestellen, waarvan een marineversie, weer te worden uitgesteld. Daardoor vraag ik mij af waar die tweede marineversie gebleven is.

Minister Pieter De Crem: Het is twee en een, maar de laatste komt het eerst en de twee eersten komen het laatst. Het productieschema verandert constant. Er is een levering gepland op vrijdag, maar voor de rest staat het leveringsschema onder druk. Ik heb er gelukkig nog veel, maar ik ruk mij ook soms wel eens de haren uit het hoofd.