Mondelinge vraag inzake de nieuwbouw voor het NCIA in Casteau

25 november 2015

Mondelinge vraag van mevrouw Karolien Grosemans aan de minister van Defensie, belast met Ambtenarenzaken, over "de nieuwbouw voor het NCIA in Casteau" (nr. 7441)

Karolien Grosemans (N-VA): Mijnheer de minister, op 25 april 2014 bevestigde de Ministerraad de studie en de realisatie van een nieuw hoofdkwartier voor SHAPE, het centraal commandocentrum van de militaire troepen van de NAVO en een nieuwbouw voor het NCIA, het NATO Communications and Information Agency. Het ging om een architectonische eenheid in de huidige thuisbasis van SHAPE, Casteau bij Bergen. Het dossier werd toevertrouwd aan de eerste minister. Defensie speelde geen actieve rol in het project. De bouw van het nieuwe hoofdkwartier voor het SHAPE wordt gefinancierd door de NAVO. Daaraan zijn voor ons als gastland geen extra kosten verbonden. De kosten van de nieuwbouw voor het NCIA zijn wel ten laste van ons land. Deze bedragen naar schatting 40 tot zelfs 100 miljoen euro. Ze waren begin dit jaar nog niet begroot, behalve de 596 000 euro voor studie- en coördinatieactiviteiten.

Het project zou intussen vertraging hebben opgelopen. In juli 2015 heeft de Ministerraad daarom beslist om het project opnieuw op te splitsen in twee afzonderlijke projecten. Het beheer en de opvolging van beide projecten werden nu overgedragen aan het ministerie van Defensie.

Kunt u meer uitleg geven over de vertraging van de projecten? Wanneer werd de voltooiing van het SHAPE-gebouw en het NCIA-gebouw oorspronkelijk gepland? Hoeveel maanden of jaren vertraging heeft men intussen opgelopen? Wat zijn de oorzaken van de vertraging en wat zijn de concrete gevolgen? Kunt u bevestigen dat het project opnieuw werd opgesplitst om de opgelopen vertraging in te perken? Zijn er nog andere redenen? Waarom werden twee afzonderlijke projecten overgedragen aan Defensie? Kunt u een stand van zaken geven over het NCIA-project? Werden de kosten voor het NCIA-gebouw intussen al begroot? Zo ja, bij welk departement en op welke post? Zo nee, waarom niet? In welke fase zit het project op dit moment? Wat is de laatste schatting van de kostprijs van het NCIA-gebouw?

SHAPE kaartte begin dit jaar aan dat er op de voorziene locatie problemen zijn met de ondergrond. Zal het NCIA-gebouw op deze locatie kunnen worden ingepland of moet het gebouw verhuizen naar een andere locatie? Wanneer plant men de start van de werken?

Minister Steven Vandeput (in het Frans): De opsplitsing van het project staat synergieën tussen het NCIA en SHAPE geenszins in de weg. De regering-Di Rupo heeft de verantwoordelijkheid voor het SHAPE-project aanvaard, en dus moet België het nu handen en voeten geven.

De Ministerraad heeft op 17 juli 2015 tevens beslist om de twee afzonderlijke projecten aan Defensie over te dragen, hoofdzakelijk op basis van de knowhow waarover Defensie beschikt in dergelijke grote internationale projecten.

De voltooiing van het SHAPE-gebouw was oorspronkelijk gepland voor eind 2019. Het NCIA-gebouw was voor eind 2017 gepland. De opgelopen vertraging bedraagt momenteel 24 maanden. De oorzaak van de vertraging ligt voornamelijk bij de moeilijkheid voor SHAPE om de behoeften duidelijk en precies te formuleren. Dit heeft België aangezet om, wat oorspronkelijk als een gebouw voor beide faciliteiten werd beoogd, op te splitsen in twee aparte projecten, namelijk een gebouw voor het NCIA en een gebouw voor SHAPE. Defensie heeft een projectmanagementteam, een PMT, ter beschikking gesteld om beide projecten in goede banen te leiden. Het dossier van de behoefte-uitdrukking van het NCIA zou tegen het einde van dit jaar moeten worden afgerond. De planning voorziet in een aanvang der werken ten voordele van het NCIA eind 2017.

De tot op heden door Defensie uitgevoerde studies bevestigen de bestaande raming.

(In het Frans:) Het budget voor het NCIA-project is momenteel vastgelegd op 83,2 miljoen euro. Defensie zal als aankoop- en opdrachtencentrale optreden in naam en voor rekening van de Kanselarij van de eerste minister. De beslissing van de ministerraad van 17 juli jongstleden wijzigt niets aan de keuze voor de site van Casteau om er de engine room van het NCIA onder te brengen.

De problemen die door SHAPE begin dit jaar werden aangekaart, zijn gekend. Casteau, waar SHAPE sinds 1967 is gehuisvest, is een druk bebouwde campus met heel wat viabiliteit in de ondergrond. Ons PMT kan dit beheersen. De locatie van het NCIA wordt dus ook niet in vraag gesteld.

(In het Frans:) Dit dossier valt onder de verantwoordelijkheid van de Kanselarij van de eerste minister. Een aantal beslissingen van de vorige regering vormde een probleem. Defensie beschikt over bijzondere ervaring wat het NAVO-gebouw betreft en om die reden kregen we de vraag om het dossier voor de Kanselarij te beheren. De impact op de begroting is beperkt, maar iemand zal moeten betalen wat door de regering-Di Rupo werd beloofd…

Karolien Grosemans (N-VA): Mijnheer de minister, ik vermoed dat elke minister wel enkele dossiers erft die hij of zij liever niet had geërfd. Ik meen dat het NCIA een cadeau van de PS was, een cadeau van de heer Di Rupo, waarmee u ook niet meteen heel blij was.

Ik ben de historiek van het dossier eens nagegaan en het valt op met hoeveel haast en hoeveel ijver de vorige regering, de PS-regering, dat dossier er aan het einde van de vorige legislatuur nog snel door wilde jagen. Daarmee heeft zij er een complete puinhoop van gemaakt.

Mijnheer de minister, ik begrijp dat u niet anders kon. Defensie probeert dit op te lossen en zal dat ook doen. Voor mij blijft het echter enorm moeilijk dat een dossier als het NCIA voorrang krijgt op andere infrastructuurprojecten van Defensie en op het strategisch plan.

Mijnheer de minister, een punt was mij niet helemaal duidelijk. Het dossier zit nu bij de Kanselarij van de eerste minister. Gaat het dan betaald worden door de interdepartementale provisie of zie ik dat verkeerd?

Minister Steven Vandeput: Ik kan u alleen zeggen dat het in mijn budget niet voorzien is.

Karolien Grosemans (N-VA): Het blijft in ieder geval een heel obscuur PS-dossier uit de vorige legislatuur. Het blijft vragen oproepen over de manier waarop dit dossier in het verleden behandeld werd en over de transparantie van de procedures. Ik kan alleen hopen dat Defensie hieraan geen kater overhoudt en dat belangrijke infrastructuur voor de kerntaken van Defensie niet in het gedrang zal komen.