Mondelinge vraag inzake de nieuwe gehoorbescherming voor militairen

24 april 2013

Mondelinge vraag van mevrouw Karolien Grosemans aan de vice-eersteminister en minister van Landsverdediging over "de nieuwe gehoorbescherming voor militairen" (nr. 17384)

Karolien Grosemans (N-VA): Mijnheer de voorzitter, mijnheer de minister, militairen lopen een groot risico op gehoorschade. Defensie is zich van het risico bewust en stelt verschillende soorten aangepaste gehoorbescherming ter beschikking.

Binnenkort krijgen militairen een nieuw soort oordopje waarmee het omgevingsgeluid niet langer wordt gedempt, zoals bij de huidige gehoorbescherming het geval is.

Volgens legervakbond ACMP zouden de oordopjes jammer genoeg erg oncomfortabel zitten wanneer ze langdurig moeten worden gedragen. Daarom pleit de vakbond voor voldoende analyses en alternatieven.

Ik zou u over de kwestie graag het hiernavolgende willen vragen.

Kan u meer uitleg over dat soort oordopjes geven? Voor welke situaties zijn ze bedoeld?

Vanaf wanneer zullen oordopjes door onze militairen worden gebruikt?

Hoe is Defensie bij het type in kwestie terechtgekomen? Werden verschillende modellen uitgetest? Waarom werd voor het type gekozen?

Hoeveel stuks heeft Defensie besteld? Hoeveel bedraagt de kostprijs?

Was er ook binnen Defensie al commentaar op het draagcomfort van de oordopjes?

Zal Defensie op de vraag van de vakbond ingaan om voldoende analyses uit te voeren en comfortabele alternatieven uit te werken voor militairen die langdurig gehoorbescherming nodig hebben?

Mijn laatste vraag sluit bij het thema aan.

In februari 2012 hebt u in antwoord op een schriftelijke vraag verklaard dat op dat moment een studie aan de gang was om in bepaalde gevallen ook gehoorbescherming ter beschikking te stellen die op een radio aansluitbaar is.

Wat heeft de studie uitgewezen?

Minister Pieter De Crem: Mijnheer de voorzitter, mevrouw Grosemans, collega’s, Defensie beschikt over verschillende types gehoorbescherming van zijn personeel. Recent werd de Combat Arms Ear Plug of CAE aangeschaft. Het apparaat beschermt permanent tegen impulsgeluiden ten gevolge van bijvoorbeeld het vuren. Het laat echter bovendien toe ervoor te kiezen het omgevingsgeluid al dan niet te dempen.

Het dempen van het omgevingsgeluid kan nodig zijn als bescherming tegen bijvoorbeeld het lawaai van draaiende motoren, maar bemoeilijkt de communicatie.

De gebruiker kiest voor de ene of voor de andere optie, door een klepje op de CAE te verstellen.

De CAE staat sinds maart 2013 ter beschikking. Er werd om de hiernavolgende redenen voor dit type gekozen. Het apparaat levert het beste resultaat inzake communicatie en demping. Het beschermt zowel tegen omgevingslawaai als tegen impulslawaai zonder dat van gehoorbescherming dient te worden veranderd. Het bestaat in drie verschillende maten, waardoor het aan de gehoorgang van de gebruiker aanpasbaar is. Het beschermt ook, ongeacht de stand van het klepje, permanent tegen impulsgeluid.

Defensie heeft in 2012 en 2013 in totaal 1 150 paar hiervan besteld. Zij kosten 6,47 euro per paar.

Veldtesten hebben uitgewezen dat voor ongeveer 4 militairen op 5 het comfort hiervan vergelijkbaar is met dat van de otoplasten en nietlineaire oordopjes. De algemene voorkeur van de gebruikers bleek echter duidelijk uit te gaan naar dit type. Militairen die langdurig behoefte aan gehoorbescherming en geen nood hebben aan communicatie kunnen eventueel otoplasten krijgen.

De keuze voor het ene of het andere type van gehoorbescherming gebeurt steeds na risicoanalyse en na het advies van een preventieadviseur. Hierbij wordt onder andere rekening gehouden met de uitgeoefende functie en de omstandigheden waarin de militair is tewerkgesteld.

De studie heeft uitgewezen dat een universele oplossing niet bestaat. De verschillende radiotypes zijn immers niet alleen compatibel met de headsets en de gebruiksprofielen zijn bovendien ook erg uiteenlopend.

De volgende acties werden ondernomen. In de eerste helft van 2012 werd een headset ontwikkeld voor de BAMS, de meest verspreide gevechtsradio. Deze headset maakt gebruik van een schedelgeleiding en laat het dragen van een standaard gehoorbescherming toe. Voor de boarding teams van de marine werden een 40-tal speciale in-ear headsets aangekocht die kunnen worden gedragen onder een standaard oorkap. Voor de special forces group werden een 20-tal ruggedized in-ear headsets besteld metthree dimensional situational awareness. Zij zullen volgens planning in de tweede helft van 2013 worden geleverd. Voor alle aankopen van radio’s moet voortaan aangepaste gehoorbescherming beschikbaar zijn.

Karolien Grosemans (N-VA): Mijnheer de voorzitter, mijnheer de minister, ik dank u voor het uitgebreide antwoord.

Ik heb mij een beetje verdiept in die oordopjes en wat mij opvalt is dat men mij zegt dat het een enorm groot probleem is. Ik kan mij dit ook wel voorstellen want die personen worden aan heel hoge decibels blootgesteld. Het is niet zo dat zij oordopjes gebruiken zoals wij dat soms doen, namelijk omdat onze echtgenoot snurkt.

Een studie van de Universiteit Gent toont dan ook aan dat de helft van alle Belgische militairen gehoorschade heeft als gevolg van die wapengeluiden. Als ik dan vraag naar cijfers over gehoorschade dan krijg ik als antwoord dat de gevraagde statistische gegevens niet worden bijgehouden. Ik vind het vreemd dat er geen statistieken bestaan over zo’n belangrijk probleem.

Verder lees ik dat tijdens de volledige duur van de loopbaan het gehoor van de militair wordt opgevolgd door de arbeidsgeneeskundige dienst. Het moet dan toch mogelijk zijn om daar statistieken over op te stellen. Hoe kunnen we anders immers weten of die nieuw oordopjes efficiënter werken dan de vorige? Dat was maar een bedenking…

Minister Pieter De Crem: Dit is een aangelegenheid waarin wij ons laten begeleiden door de technici en de medici. Zo eenvoudig is dat. Zij doen hun beste voorstel. Ik wil een beetje een bypass doen. Hieruit blijkt dat onze Defensie ook een specialisatiedefensie aan het worden is. Wanneer men eigenlijk afstapt van een algemene formule van het aankopen van oordoppen maar heel specifiek per opdracht en per type militair gaat werken voor gehoorbescherming, dan merkt men dat we toch al een hele stap hebben gezet inzake specialisatie. De gegevens zijn er, maar omdat dit te maken heeft met een fysiek aspect van het militair zijn, laat ik mij altijd door onze medische en andere specialisten leiden.

Wat betreft het snurken, een boek onder het hoofdkussen kan wonderen doen. De ledigheid is natuurlijk het oorkussen des duivels maar daar zullen we het vandaag niet over hebben.

De voorzitter: Die ledigheid is niet aan mevrouw Grosemans besteed want ze heeft nog een vraag voor u.