Mondelinge vraag inzake de overbrenging van een brandwondenpatiënt naar het brandwondencentrum van Neder-over-Heembeek

16 januari 2013

Mondelinge vraag van mevrouw Karolien Grosemans aan de minister van Landsverdediging over "de overbrenging van een brandwondenpatiënt naar het brandwondencentrum van Neder-over-Heembeek" (nr. 14937)

Karolien Grosemans (N-VA): Mijnheer de voorzitter, mijnheer de minister, op de avond van 21 december heeft het meer dan drie uur geduurd voordat een zwaar verbrande baby vanuit het ziekenhuis van Lobbes in Henegouwen naar het brandwondencentrum in Neder-over-Heembeek kon worden overgebracht. Het transport werd uitgevoerd door een Sea King uit Koksijde. Volgens de berichten in de pers zou de piloot van de Sea King voor oponthoud hebben gezorgd.

Kunt u meer uitleg geven over de gebeurtenissen van 21 december? Was er effectief sprake van oponthoud of van moeilijkheden bij het transport? Zo ja, had dit vermeden kunnen worden? Was de piloot al dan niet op de hoogte van het feit dat er landingsruimte was vrijgemaakt in de buurt van het ziekenhuis van Lobbes?

Klopt het dat, zodra in het brandwondencentrum van Neder-over-Heembeek de vraag binnenkomteen patiënt op te nemen, alle coördinatie van daaruit gebeurt? Wat is de standaardprocedure die vanaf dat moment wordt gevolgd?

Wordt dit soort transport steeds door een Sea King uitgevoerd? Zo nee, welke andere transportmiddelen kan Defensie inzetten? Kan het brandwondencentrum ook een beroep doen op niet-militaire transportmiddelen?

Op basis van welke criteria koos men in dit geval voor de Sea King? Was dat achteraf gezien de meest geschikte keuze?

Minister Pieter De Crem: Mijnheer de voorzitter, collega Grosemans, ik zal uitvoerig antwoorden op de vele gestelde vragen.

Op 21 december 2012 omstreeks 19 u 20 werd de Sea King opgeroepen  door  de  verantwoordelijke  arts  van  het Brandwondencentrum te Neder-over-Heembeek voor de evacuatie van een zwaar verbrande baby vanuit het ziekenhuis van Lobbes, ten zuiden van Charleroi, naar het Brandwondencentrum. Onmiddellijk werd de Sea King ingeschakeld of, in het jargon,  gescrambled. Na coördinatie  tussen  de  dienstdoende  arts  van  het Brandwondencentrum, de verantwoordelijke arts in Lobbes en de 112-centrale in Mons, werd beslist dat de veiligste optie met de meeste kans op succes een landing in Charleroi was.

Een medisch team bestaande uit drie personen met gespecialiseerd materieel werd in Neder-over-Heembeek opgepikt en naar Charleroi overgevlogen. Daar stond een ambulance klaar om het team naar het ziekenhuis van Lobbes over te brengen. Daar stabiliseerde men de patiënt en maakte men hem klaar voor transport. Dit stabiliseren van de patiënt kan zeer lang duren. Een niet-gestabiliseerde patiënt wordt overigens nooit getransporteerd. Tijdens die negentig minuten wachtte de Sea King vertrekkensklaar op de aankomst van de patiënt.

Het overbrengen van de patiënt met de Sea King van Charleroi naar Neder-over-Heembeek duurde twintig minuten. De ouders van de baby werden geïnformeerd door de dienstdoende arts van het Brandwondencentrum en bereikten Neder-over-Heembeek via de weg.

Op geen enkel ogenblik werd aan de bemanning de optie doorgegeven om te landen op een occasionele landingsplaats op een parking die blijkbaar door de lokale brandweer was vrijgemaakt en waarvan a posteriori melding werd gemaakt in de pers. Op geen ogenblik werd er een oponthoud veroorzaakt of werd er iets door de boordcommandant geweigerd. Integendeel, de Sea-Kingbemanning heeft gewerkt volgens de geldende procedures. De coördinatie en communicatie tussen de bemanning, de arts van Neder-over-Heembeek, de arts van Lobbes en de112-centrale zijn vlekkeloos verlopen.

De beslissing om de Sea King in te zetten wordt genomen op basis van een advies van een superviserende arts van het Brandwondencentrum en dit op basis van medische criteria en parameters met betrekking tot de patiënt. Een zo kort mogelijke transportduur voor de patiënt is daarbij meestal bepalend. Deze gegevens worden verstrekt door de arts die zich bij de patiënt bevindt. Het is dan ook logisch dat het Brandwondencentrum fungeert als de instantie die de coördinatie doorvoert en uitvoert.

Bij Defensie is enkel de Sea-Kinghelikopter groot genoeg voor het transport van het medische team en haar materiaal. De Sea King zal altijd via Neder-over-Heembeek passeren om er een medisch team en het nodige materiaal op te halen en aansluitend naar de bestemming vliegen met een voltallige bemanning om de patiënt uiteindelijk in Neder-over-Heembeek te brengen.

Burgerhelikopters kunnen voor deze opdracht ook worden ingezet. Het is de verantwoordelijkheid van de 112-centrales en de burgerziekenhuizen om in eerste instantie deze middelen te bevragen, alvorens zij zich in laatste instantie tot militaire middelen wenden.

Karolien Grosemans (N-VA): Mijnheer de minister, ik noteer dat er advies wordt gevraagd aan de arts en dat men kijkt naar medische criteria. Dat lijkt mij ook heel logisch, met het oog op een zo kort mogelijke transportduur. Dat is uiteraard heel belangrijk.

In dit geval is het echter niet snel verlopen. Het transport heeft meer dan drie uur geduurd. De afstand van Lobbes naar Neder-over-Heembeek duurt met een gewone personenwagen vijftig minuten. Ik schat dat dit met de ziekenwagen dan veertig minuten zou duren. In dit geval heeft het vervoer echter drie uur geduurd.

Zou het dan niet beter zijn om deze afstand met een ziekenwagen te overbruggen, al hoorde ik u wel zeggen dat alleen alleen een helikopter groot genoeg is om al het medisch materiaal te vervoeren. Heb ik dat goed begrepen?

Minister Pieter De Crem: Dit is natuurlijk een medisch dossier waarin medische appreciatie en beoordeling een belangrijke rol spelen. In dit dossier was de stabilisatie van de jonge patiënt een primordiale zaak. Het is net door die stabilisatie dat er tussen de eerste oproep bij Defensie en het uiteindelijk binnenrollen van de patiënt in het militair hospitaal, drie uur zaten. Dat had alles te maken met de toestand waarin de jonge patiënt zich bevond.

Karolien Grosemans (N-VA): Uiteindelijk is de Sea King in Charleroi geland?

Minister Pieter De Crem: Ja, zoals gepland.

Karolien Grosemans (N-VA): Waarom is de parkeerplaats van een supermarkt dan volledig vrijgemaakt?

Minister Pieter De Crem: In elk geval stond dit niet in de militaire planning. Hoe dan ook, wanneer men met een dergelijke oproep vertrekt, nadat heel de keten door de dispatching van de 112-centrale is doorlopen, is Charleroi in dit geval in deze regio de landingsplaats.

Het is niet omdat iemand, ongetwijfeld met de beste bedoelingen, met een verantwoordelijke functie in een lokale administratie of zelfs in het voornoemde warenhuis, zelf een plaats vrijmaakt op een parking, dat dit voldoet om ons militaire equipement te laten landen.

Achteraf is dit in de pers verteld alsof dit de geplande plaats was om te landen, maar dit was niet zo.

Karolien Grosemans (N-VA): Zo leek het inderdaad in de pers, dat de piloot daar niet wilde landen.

Minister Pieter De Crem: Ik kan u voor het overige zeggen dat de patiënt het naar omstandigheden goed maakt, tot grote voldoening van de ouders.

Karolien Grosemans (N-VA): Er is ook nog een helihaven in een ander ziekenhuis, daar vlakbij.

Minister Pieter De Crem: Ik weet niet of een Sea King daar kan landen. Ik weet dat er een ziekenhuis in Lobbes is, maar de dispatchingplaats voor een dergelijke oproep met militair materiaal is Charleroi.