Mondelinge vraag inzake de vervanging van de F-16-gevechtsvliegtuigen

31 mei 2016

Mondelinge vraag van mevrouw Karolien Grosemans aan de minister van Defensie, belast met Ambtenarenzaken, over "de vervanging van de F-16-gevechtsvliegtuigen" (nr. 11938)

Karolien Grosemans (N-VA): Mijnheer de minister, onze F- 16’s zullen meer dan veertig jaar dienst op de teller hebben als ze na 2023 zoals gepland uit de omloop genomen worden. Wij hebben hier de oudste F-16’s die nog rondvliegen, het type A, de eenzitter, en het type B, de tweezitter. Ze werden in de loop van hun leven aangepast aan de nieuwe standaard en kregen een midlife update eind jaren 90. Men kan zich natuurlijk de vraag stellen of een verdere verlenging van de levensduur van onze toestellen mogelijk en haalbaar is en of zoiets steek houdt op economisch of operationeel vlak. In deze context heb ik enkele vragen.

Mijnheer de minister, zijn er NAVO-landen die een programma hebben om de levensduur te verlengen van dergelijke oude type A en B F-16-toestellen, dus van meer dan dertig jaar oud? Indien ja, welke en voor hoe lang.

Ten tweede, zal de Amerikaanse luchtmacht nog dergelijke F-16’s A en B inzetten in de toekomst?

Ten derde, bestaan er studies van de constructeur die een omschrijving geven van de veranderingen die zouden nodig zijn om de levensduur van onze F-16’s en de subsystemen – dus de radar, de elektronische afweer, de computers en dergelijke – te verlengen? Indien dat het geval is, wat zou een dergelijk programma dan betekenen in termen van toegevoegde levensduur, investeringskost en de totale kost over veertig jaar om zo’n capaciteit in stand te houden?

Ten vierde, zijn er andere overwegingen te maken op het vlak van samenwerking in Europa, trainingsmogelijkheden, overlevingskansen in toekomstige scenario’s en dergelijke?

Ten vijfde, wat is de visie van onze eigen luchtmacht inzake een eventuele verlenging van de levensduur van onze F-16’s? Zouden zij iets dergelijks aanbevelen indien het mogelijk is en waarom?

Ten slotte, indien een dergelijke piste overwogen zou worden, betekent dit dan de stopzetting van het actuele vervangingsproject en een herziening van het regeerakkoord hierover?

Minister Steven Vandeput:  Mevrouw Grosemans, wat betreft uw vragen met betrekking tot de verlenging van de levensduur van de F-16’s, de European Participating Air Forces van Noorwegen, Denemarken, België en Portugal vormen samen met de US Air Force het F-16 Multinational Fighter Program. Binnen dat MNFP wordt de postproductie-ondersteuning gemeenschappelijk georganiseerd om aldus de operationele en technische logistieke relevantie en de vliegveiligheid te garanderen.

Actueel bestaan er geen studies van de constructeur om de levensduur van dit type F-16 te verlengen voor beide 8 000 vlieguren, noch studies om de operationele relevantie van de subsystemen te verzekeren voorbij het midden van het volgende decennium.

Het MNFP besliste trouwens in 2012 om verdere upgrades van de F- 16 AM/BM, dus deze die wij hebben, vlot te realiseren binnen het United States Air Force F-16 System Program Office, SPO, wat maakt dat de constructeur minder bij dit proces wordt betrokken.

Binnen het MNFP werd een laatste reeks upgrades opgestart die onze luchtmacht zou moeten toelaten om de F-16 nog tot het einde van het volgende decennium te gebruiken.

Nu het duidelijk wordt dat het MNFP niet in zijn huidige vorm zal blijven bestaan zullen modificatieprogramma’s die nog verder gaan, dus voorbij 2030, dan deze die onlangs nog binnen het MNFP werden opgestart, door de individuele luchtmachten moeten worden gedragen.

Zowel op budgettair vlak als op het vlak van knowhow en testfaciliteiten zou dit van de betrokken luchtmachten serieuze bijkomende inspanningen vergen. Bovendien zal een enorme stock aan wisselstukken moeten worden aangelegd.

Gezien de logistieke, de technische en de operationele beperkingen van de levensduurverlenging van de F-16 AM/BM zal deze een aanzienlijke investering vereisen die vanuit economisch en operationeel standpunt niet rendabel te achten is ten opzichte van een vervanging van de capaciteit.

Een dergelijke verlenging zou bovendien slechts enkele jaren uitstel brengen, waarna de vervanging van de vliegtuigen binnen afzienbare tijd toch weer ter discussie zou liggen. Dus voor mij, in uitvoering van wat is afgesproken, blijft het regeerakkoord onverkort van toepassing.

Karolien Grosemans (N-VA): Dank u mijnheer de minister. Ik heb deze vraag gesteld omdat ik regelmatig deelneem aan debatten over de vervanging van de F-16. Telkens opnieuw wordt daar beweerd dat wij de levensduur van onze F-16’s weldegelijk kunnen verlengen, wat dus niet het geval is.

Ik krijg niet alleen telkens tegenwind in debatten, ik krijg ook heel veel mails, ik zou ze bijna kettingbrieven willen noemen, waarin ook telkens wordt aangehaald dat wij de levensduur van onze F-16’s kunnen verlengen.

In die kettingbrieven bestaan zelfs complottheorieën. Er zijn beweringen over geheime rapporten van Defensie. Defensie zou rapporten verbergen omdat het absoluut wil vermijden dat de wereld op de hoogte is dat de levensduur van de’ F-16’s wel kunnen worden verlengd.

Ik ben enorm blij met dit heel duidelijke antwoord dat de F-16’s van blok A en blok B niet kunnen worden verlengd. Een update is niet mogelijk, want het is niet rendabel en het zou maar een uitstel van enkele jaren zijn. Ik hoop dat die spookverhalen nu eindelijk kunnen stoppen, zowel in debatten als in mijn mailbox.