Mondelinge vraag inzake de vervanging van de F-16-vliegtuigen

19 oktober 2011

Mondelinge vraag van mevrouw Karolien Grosemans aan de minister van Landsverdediging over "de vervanging van de F-16-vliegtuigen" (nr. 6045)

Karolien Grosemans (N-VA): Mijnheer de minister, uit een diplomatiek bericht gepubliceerd op de website van WikiLeaks, zou blijken dat u op 16 oktober 2009 in een gesprek met de Amerikaanse ambassadeur Howard Gutman gepolst hebt naar de mogelijkheid de F-16 op termijn te vervangen door de Amerikaanse F-35 Lightning II.

In het gepubliceerde document maakt u duidelijk dat u beseft dat het te laat was om als partner in het Joint Strike Fighter Project te stappen. Een “off the shelf-”aankoop van de jager zou wel tot de mogelijkheden behoren.

Andere bronnen zeggen dat u naar Lockheed in Fort Worth, Texas bent gegaan, en in de laatste week van september naar Crystal City.

Mijnheer de minister, kunt u hier meer uitleg over geven? Wordt de F-35 beschouwd als een realistische piste? Wordt er ook aan alternatieven gedacht? Hebben er soortgelijke gesprekken plaatsgevonden met andere ambassadeurs of vertegenwoordigers?

Welke piste beschouwt Defensie als het best haalbaar? Hoeveel toestellen meent Defensie nodig te hebben om de F-16 te vervangen?

Minister Pieter De Crem: Mijnheer de voorzitter, waarde collega’s, niet alle vragen die gesteld zijn, zijn vragen die betrekking hebben op lopende zaken. Er wordt trouwens verwezen naar een gesprek dat van de fameuze Wikileakstapes zou zijn gekomen. Het is ook niet de gewoonte om in te gaan op dergelijke gesprekken. Maar goed, ik zal in mijn antwoord een vorm van guideline meegeven.

Conformément au plan directeur de 2003, au plan de la finalisation de la transformation et aux normes internationales opérationnelles, la flotte F-16 a été tenue à niveau dans le cadre de la coopération internationale du Multinational Fighter Program (MNFP), dans lequel la Belgique, les Pays-Bas, le Portugal, le Danemark et les États-Unis sont représentés. En ce moment, tous les pays du MNFP envisagent l'utilisation opérationnelle de leur flotte F-16 bien au-delà de l'année 2020.

Pour garantir le maintien des capacités opérationnelles de ce type d'avion jusque là, ils ont élaboré une approche commune. La configuration des F-16 chez nos partenaires européens du MNFP est conçue pour 8 000 heures de vol. En se basant sur cette durée de vie et sur le profil d'utilisation actuel de la flotte belge, la Défense considère qu'un phasing out graduel des avions F-16 aura lieu à partir de 2023.

La transition vers une nouvelle génération d'avions de combat exige un délai de préparation de huit à dix ans. Ce délai est indispensable pour parcourir le processus d'acquisition, la négociation du contrat, la production des avions – entre trois et quatre ans –, la mise en place de l'entraînement minimal et la préparation opérationnelle pour la mise en service des nouveaux systèmes.

En ce qui concerne le maintien des capacités de combat aérien, nos partenaires privilégiés ont fait certains choix. Les Anglais, les Allemands, les Espagnols et les Italiens ont développé l'Eurofighter Typhoon, qui est déjà en service. La France a opté pour le développement du Rafale et en est le seul utilisateur. Les États-Unis, le Canada, le Royaume-Uni, l'Italie, les Pays-Bas, la Norvège et le Danemark se sont activement engagés dans le programme de développement permanent du F-35 JSF. Cependant, les Pays-Bas et la Norvège ont déjà exprimé leur intention de ne pas se décider sur l'achat de la production en série du F-35 avant 2014.

Karolien Grosemans (N-VA): Mijnheer de minister, dat u gesprekken hebt gevoerd, vind ik heel normaal. Ik vind het ook normaal dat u nadenkt over de vervanging.

Ik denk echter dat het debat ook hier moet worden gevoerd. Die denkoefening moet ook in het Parlement worden gehouden. Misschien bestaat de mogelijkheid om daarover een hoorzitting te organiseren. Ik stel het maar voor.

Het gaat toch om een heel belangrijke capaciteit. Persoonlijk denk ik dat we die absoluut moeten vervangen, maar we moeten uiteraard realistisch zijn, gelet op de huidige budgettaire krapte. De bedragen voor de vernieuwing van de F16’s lijken echt waanzin. Ik denk dat we creatieve oplossingen moeten vinden.

Zelf pleit ik opnieuw voor een samenwerking met Nederland. Dat is weer een stap in de richting van een Benelux-leger, waar wij nogal fan van zijn. We zouden bijvoorbeeld F35-toestellen kunnen leasen van Nederland en vervolgens de kosten van de maintenance, wisselstukken en opleiding delen.