Mondelinge vraag inzake het leasecontract van de Airbus A330

16 april 2013

Mondelinge vraag van mevrouw Karolien Grosemans aan de minister van Landsverdediging over "het leasecontract van de Airbus A330" (nr. 16391)

Karolien Grosemans (N-VA): Mijnheer de minister, eind dit jaar loopt het dienstencontract van de Airbus A330 uit 2009 af. Defensie leaset dit toestel van de Portugese luchtvaartmaatschappij Hi Fly via de firma Avico. Uit uw antwoord op een schriftelijke vraag van collega Ponthier uitdecember vorig jaar blijkt dat de procedure voor een nieuwe overheidsopdracht intussen werd opgestart en dat het de bedoeling is een gelijkaardig contract af te sluiten met de meest economische aanbieder. De mogelijke kandidaten zouden worden gevraagd zich te melden in het eerste trimester van 2013, waarna hen het lastenboek zal worden bezorgd.

Mijnheer de minister, zal de opvolger van de A330 ook deel uitmaken van de witte vloot, dus VIP-vervoer, en dus niet enkel militaire vluchten verzorgen?

Kiest Defensie opnieuw voor een openbare aanbesteding, voor een offerteaanvraag of voor een onderhandelde procedure? Waarom?

Werd het lastenboek al voltooid? Zo ja, wanneer?

Aan welke behoeften moet de opvolger van de A330 volgens het lastenboek voldoen, onder meer op het vlak van minimumrange, minimumaantal vluchturen en minimumcapaciteit?

Welke verschillende types toestellen komen op basis van het lastenboek nog in aanmerking als opvolger van de A330?

Zo nee, wanneer zal het lastenboek klaar zijn?

Welke personen zijn verantwoordelijk voor de opmaak van het lastenboek en welke expertise hebben zij op het vlak van luchtvervoer?

In 2009 kwam er heel wat kritiek op het toenmalige lastenboek en contract, ook in deze commissie. In de praktijk bleek bijvoorbeeld dat Belgische investeerders werden benadeeld of zelfs uitgesloten. Ook kwam Defensie uit bij een toestel dat gevlogen had voor een maatschappij die op de Europese zwarte lijst stond, wat volgens het lastenboek niet had mogen gebeuren. Zijn er maatregelen genomen om zo'n situatie dit keer te vermijden?

Minister Pieter De Crem: Mevrouw Grosemans, de opvolger van het toestel A330 zal eveneens deel uitmaken van de witte vloot en op een gelijkaardige manier worden ingezet. De voorgestelde procedure is opnieuw de onderhandelingsprocedure met bekendmaking, gelet op de complexiteit en de aard van de opdracht. Die bekendmaking zal gebeuren op Europees niveau. Het dossier wordt op de Ministerraad van aanstaande vrijdag door mij voorgesteld. Het lastenboek wordt momenteel afgewerkt en is in overleg met de bevoegde technische en operationele diensten van de staf en de gebruikers overlegd.

Het lastenboek zal op geen enkele manier enige inschrijver benadelen. In overeenstemming met het principe van de gelijkheid zullen zowel de inschrijvers als het aangeboden materieel dienen te blijven voldoen aan dezelfde vereisten. Op het niveau van de selectie zullen de mogelijke inschrijvers worden getoetst aan dezelfde selectie- en uitsluitingscriteria. Voor die opdracht worden voldoende eisen vermeld, om te verzekeren dat zowel de gekozen maatschappij als het gekozen materieel en toestel voldoen aan het lastenboek.

U zult begrijpen dat ik in een nog op te starten en toe te wijzen dossier overheidsopdrachten niet verder kan uitweiden, teneinde de van toepassing zijnde wetgeving en reglementen niet te schenden.

Karolien Grosemans (N-VA): Mijnheer de minister, collega Theo Francken heeft daarnet al veelvuldig aangehaald dat Defensie jaar na jaar moet besparen. Daarom is het heel belangrijk dat wij verstandig omspringen met de middelen die wij hebben.

Ik denk dat wij heel goed moeten nadenken vooraleer een beslissing te nemen. Wij moeten precies weten wat nodig en efficiënt is.

Hebben wij opnieuw een soort van Belgische Air Force One nodig? Hebben wij een toestel nodig dat twee totaal uiteenlopende mogelijkheden biedt? Hebben wij militair vervoer nodig en tegelijkertijd de functie van VIP-vervoer?

Moeten wij ook meer dan een compagnie kunnen vervoeren? Wij moeten vermijden dat het toestel onderbenut wordt, zoals in het verleden gebeurd is. Dat is ook onverantwoord voor eenheden die alles bij elkaar moeten schrapen om rond te komen. Het vormt ook een probleem omdat de programma’s en optionele schrijven worden uitgesteld of zelfs worden geschrapt, waardoor wij weer spelen met de veiligheid van onze militairen.

Ik denk dat wij deze keer echt rekening moeten houden met wat werkelijk nodig is. Wij moeten niet zomaar criteria opnemen in het lastenboek, waaraan een enorm prijskaartje zal hangen. Het huidig contract met de Hi Fly bedraagt 11,8 miljoen euro per jaar en dat is een gigantisch bedrag.

Daarom denk ik dat het heel belangrijk is dat wij inzage krijgen in het lastenboek. Wij zitten hier immers om parlementaire controle uit te voeren. Ik wil dus echt inzage vragen in dat lastenboek en volgens mij moet dat zelfs los kunnen van de commissie voor de Legeraankopen, zodat het in deze commissie voor de Landsverdediging kan worden besproken.

Minister Pieter De Crem: Mijnheer de voorzitter, ik wil nog zeggen dat dit een oplossing was voor een bijzonder problematisch gegeven, namelijk dat het toestel twee Airbussen A310 verving, die meer op de grond stonden dan dat zij vlogen. Het toestel heeft uitzonderlijk goed gefunctioneerd in de korte periode dat het kon worden ingezet. Het heeft de EATC- en de ANTARES-vluchten goed uitgevoerd. Nu komt er een einde aan het contract. Er komt een nieuw contract. Wij zullen de beste keuze maken.

Karolien Grosemans (N-VA): Mijnheer de minister, ik ben gewoon bezorgd. De vorige keer werd het lastenboek niet opgesteld door de operatoren van de 15e Wing, die er pas heel laat bij betrokken werden. Ik ben ongerust dat dit nu weer het geval is, dat die mensen van niets weten, en dat de beslissing zal worden genomen door mensen die niet de expertise hebben om zo’n lastenboek op te stellen.