Mondelinge vraag inzake leishmaniasis

19 oktober 2011

Mondelinge vraag van mevrouw Karolien Grosemans aan de minister van Landsverdediging over "leishmaniasis" (nr. 5960) 

Karolien Grosemans (N-VA): Mijnheer de voorzitter, mijnheer de minister, in De Standaard van 2 september verscheen een artikel over de parasitaire infectieziekte leishmaniasis. In Europa is dit een zeldzame ziekte maar op het Afrikaanse continent komt ze veel vaker voor. Onder andere militairen die terugkeren van endemische gebieden lopen een hoger risico.

Het artikel maakt gewag van een rapport waaruit blijkt dat 18 % van de Nederlandse soldaten die op missie waren in Afghanistan in 2005 aan cutane leishmaniasis lijden.

Vandaar mijn volgende vragen, mijnheer de minister.

Krijgen de militairen die naar Afghanistan gaan de nodige informatie met betrekking tot hun gezondheid en de mogelijke risico’s? Hoe wordt deze informatie gegeven? Geeft men informatie met betrekking tot preventieve maatregelen? Worden de militairen specifiek geïnformeerd met betrekking tot de mogelijkheid om de infectieziekte leishmaniasis op te lopen? Hoe wordt de gezondheidssituatie van militairen op missie opgevolgd? Wat zijn de verschillende behandelingen die de militairen krijgen wanneer zij tijdens of bij het terugkomen van de missie leishmaniasis hebben? Hoeveel militairen met dergelijke ziekte hadden hierbij problemen met hun immuunstelsel? Hoeveel militairen liepen tot nu toe de infectieziekte leishmaniasis op in Afghanistan? Zijn er doden te betreuren ten gevolge van leishmaniasis?

Het antwoord op mijn laatste vraag mag u mij ook schriftelijk bezorgen. Kan u mij een overzicht bezorgen van tropische ziekten tijdens buitenlandse missies in de periode 2001/2010 uitgesplitst per theater, jaartal en aard van de ziekte? 

Minister Pieter De Crem: Mijnheer de voorzitter, de richtlijnen ter medische voorbereiding en opvolging bij de inzet in een operatie zijn opgenomen in de zogenaamde “staande orders” met specifieke richtlijnen per operatie. Deze richtlijnen hernemen ook de eventuele risico’s.

Het sleutelpersoneel van elk detachement wordt enkele maanden voorafgaand aan de operatie tijdens de planningsfase ook nog eens door een arts specifiek ingelicht over de medische en gezondheidsaspecten van de operatie. Elk operatieorder of oefeningsorder bevat ook telkens de medische richtlijnen die van toepassing zijn tijdens de bewuste opdracht in een aparte vaste bijlage. Daarnaast wordt op vraag van de betrokken eenheid aan elk personeelslid of detachement, aangeduid voor een operatie of oefening in het buitenland, een informatiebriefing gegeven over de medische en gezondheidsaspecten van het land waarin de opdracht plaatsvindt.

Richtlijnen ter preventie van tropische aandoeningen, zoals leishmaniasis, maken daarvan deel uit. Hierbij dient te worden opgemerkt dat de preventiemaatregelen voor malaria ook effectief zijn voor de preventie van leishmaniasis. De follow-up van militairen zonder klachten gebeurt enerzijds ter gelegenheid van de arbeidsgeneeskundige onderzoeken en anderzijds tijdens de eerstvolgende geschiktheidsonderzoeken voor deelname aan een operatie in het Centrum voor Medische Evaluatie, het CME, van het Militaire Hospitaal waarin ook wordt gevraagd naar lichamelijke en psychische klachten opgetreden na een vorige zending.

Militairen met klachten kunnen steeds via het Regionaal Medisch Centrum, het RMC, terecht bij de travelkliniek van het militair hospitaal in Neder-over-Heembeek.

De follow-up verschilt van de ene zending tot de andere. Dit heeft in essentie te maken met theatergebonden risicofactoren.

Daarenboven kan de onderzoekende arts zijn anamnese sturen en meer aandacht hebben voor bepaalde mogelijke zendingsgerelateerde klachten, afhankelijk van het type zending.

Cutane leishmaniasis, een infectie van de huid, is een aandoening die vaak zelflimiterend is zonder behandeling.

De viscerale vorm van leishmaniasis, de infectie van inwendige organen, kent een gecompliceerder verloop.

Tot nu toe is binnen de medische component van Defensie nog geen enkel geval van cutane of viscerale leishmaniasis vanuit Afghanistan.

Een survey werd gedaan bij alle infectiologen die werken in de Belgische burgercentra, om na te gaan of zij de diagnose van de ziekte hebben gesteld bij militairen die in Afhganistan tussen 2000 en nu waren ontplooid.

Tot op heden werden ons geen gevallen gerapporteerd.